Het sneeuwbaleffect…

Waarom het nieuwe kabinet moet inzetten op ‘social tipping points’ door een Social Tipping Point Strategie op te nemen in het regeerakkoord.

> Download de pdf

> Lees ook het advies in de bijlage

Geachte mevrouw Hamer,

U staat voor een ongekend grote opgave om een kabinet samen te stellen dat zowel de corona- als de klimaatcrisis te lijf gaat, zoals u zelf schrijft. In deze brief presenteren we een nieuwe, effectieve oplossingsrichting voor de klimaatcrisis.

De Titanic had 1 minuut om ramp af te wenden

Het Instituut voor Klimaatimpact in Potsdam vergelijkt klimaatverandering met de Titanic-ramp. De kapitein had nog één minuut om de ramp af te wenden. Na die minuut was alles wat hij probeerde vergeefs, omdat – hoe hard hij ook aan het roer zou hangen – het schip niet meer op tijd zou draaien. Zo is het ook bij klimaatverandering. Wij kunnen nu nog sturen, maar als we te lang aarzelen of verkeerde keuzes maken, verliezen we de controle en is het niet meer mogelijk klimaatverandering binnen de perken te houden.

Social tipping points als reddingsboei

De klimaatwetenschappers van het Potsdam Instituut zeggen: “De beste, zo niet enige kans om de steeds snellere verandering van het klimaat voor te blijven, is door in te zetten op steeds snellere veranderingen in de samenleving.” Want net als fysische tipping points in het klimaatsysteem, zoals het smelten van de ijskappen, zorgen voor steeds snellere opwarming, zorgen de social tipping points voor een versnelling van de oplossing.

Graag roepen we het nieuwe kabinet op om een ‘Social Tipping Point Strategie’ op te nemen in het hoofdlijnenakkoord.

Social Tipping Point Strategie: weg naar maatschappelijk draagvlak

Een Social Tipping Point Strategie is een integrale klimaatstrategie die het 1,5-graad-doel van het Parijs-akkoord versneld binnen bereik kan brengen. Dat kan door strategisch in te zetten op social tipping point-maatregelen die elkaar versnellen en versterken. Het zijn bijvoorbeeld maatregelen die leiden tot groei van kennis en maatschappelijk draagvlak, meer burgerinitiatieven, prijsdalingen van bestaande duurzame technologie en verschuivingen in de energiemarkt waardoor fossiele brandstof onaantrekkelijker wordt. De maatregelen binnen deze strategie versterken elkaar, kosten de overheid nauwelijks geld en leveren soms zelfs geld op. Meer over de social tipping points leest u in de bijlage bij deze brief.

NGO’s, grassroots, wetenschappers en kunstenaars

Wij, de Social Tipping Point Coalitie, nodigen het nieuwe kabinet uit om deze strategie samen met ons vorm te geven. Wij zijn een groeiende groep van ngo’s, grassrootsorganisaties, wetenschappers en mensen uit de kunstsector die zelf bezig zijn met het stimuleren van social tipping points en/of de oproep voor een social tipping point-strategie steunen. We baseren ons op het recente onderzoek van het Potsdam Instituut naar de kracht van ‘social tipping points’ om het Parijs-doel te halen.

Maatschappelijk middenveld initieert draagvlak

Positieve maatschappelijke veranderingen – zoals vrouwenrechten en afschaffen van slavernij – zijn altijd vanuit de samenleving geïnitieerd en waren vaak niet in overeenstemming met de toenmalige overheidsvoorschriften en de dominante sociale normen. Toch brachten zij cruciale veranderingen in de menselijke ontwikkeling en leidden zij tot bredere juridische en normatieve veranderingen die de kern vormen van onze moderne samenlevingen. Zo zijn het ook nu vooral ngo’s, grassrootsorganisaties, buurtenergiecoöperaties, duurzame ondernemers en kunstenaars die – vaak los van elkaar – werken aan een verandering in mentaliteit en gedrag, (oproepen tot) het afbouwen van onduurzame zaken en proberen om zoveel mogelijk mensen mee te krijgen. Ngo’s starten rechtszaken tegen de fossiele industrie en de overheid. Al een maand houden ‘Klimaatwakers’ non-stop de wacht. Overdag voor de ingang van het Catshuis en ‘s nachts vanuit woonkamers.

Nederlanders maken zich veel zorgen over het klimaatbeleid van het kabinet.

Overheid kan halen Parijs-doel in stroomversnelling brengen

Maar er staat te veel op het spel om het maatschappelijk omslagpunt alleen aan losse initiatieven in de samenleving over te laten. De tijd die we hebben om oncontroleerbare klimaatverandering door fysische tipping points te voorkomen, wordt steeds korter. We kunnen het ons niet veroorloven te gokken op ‘oplossingen’ die nog steeds veel broeikasgassen uitstoten, pas over tien of twintig jaar groen worden of zelfs dan pas op de markt komen. Het is hoog tijd voor een integraal, strategisch klimaatbeleid waarin ook maatschappelijke krachten een plek hebben. Dat zijn we verplicht aan toekomstige generaties maar ook aan mensen die nu al de gevolgen van klimaatverandering ondervinden.

Oproep: omarm het maatschappelijk middenveld, net als Biden

Wij roepen het nieuwe kabinet op om – als onderdeel van de nieuwe bestuurscultuur en het organiseren van de broodnodige tegenmacht – de burgerbewegingen en progressieve krachten uit het maatschappelijk middenveld te omarmen als vitaal onderdeel van de democratie, als vitaal onderdeel om het Parijs-doel te halen. Dit is ook de keus die president Biden heeft gemaakt voor het klimaatbeleid in de Verenigde Staten. Hij vroeg de Sunrise Movement om inspraak en nam hen mee in zijn plannen. Biden weert nu de lobby van de fossiele industrie, stopt fossiele infrastructuur, wil fossiele subsidies afschaffen en investeert dat geld om burgers, bedrijven en organisaties te helpen te verduurzamen.

Dit is een uitnodiging tot samenwerking in een Social Tipping Point Strategie

Daarom laten we u als informateur weten dat wij, de Social Tipping Point Coalitie, het nieuwe kabinet graag uitnodigen aan onze zijde. En we vragen beleefd of het z’n vaste partner – de fossiele industrie – thuislaat. Alleen met een social tipping point-strategie die gespeend is van partijen die er belang bij hebben om alles zo lang mogelijk bij het oude te laten, kunnen we fysische tipping points te snel af zijn. Het is onze kans op een leefbare aarde.

U hebt het roer in handen

Terug naar de Titanic. Hoe sneller een Social Tipping Point Strategie onderdeel is van het kabinetsbeleid, hoe meer kans om het schip te keren. U voert de gesprekken die het klimaatbeleid de komende vier jaar bepalen, u hebt het roer in handen.

Uiteraard zijn we graag bereid om onze oproep toe te lichten in een gesprek.

Met hartelijke en hoopvolle groet,
namens de Social Tipping Point Coalitie en andere steunbetuigers,

Femke Sleegers

Mede ondertekend door de hoogleraar die ons inspireerde met haar wetenschappelijk artikel over Social Tipping Points: Prof. Dr. Ilona M. Otto | Professor in Societal Impacts of Climate Change | Wegener Center for Climate and Global Change, University of Graz, Austria | Potsdam Institute for Climate Impact Research, Germany

De coalitie

We zijn overweldigd door het aantal ondertekenaars! We doen ons best om de lijst zsm te updaten. Veel dank voor jullie steun!

 

    Op persoonlijke titel

    prof. dr. Noelle Aarts | socio-ecologische interacties | Radboud Universiteit Nijmegen

    • Richard Abbenhuis | verpleegkundige
    • Nelson Addo | conservator a.i. Multatuli Museum
    • Christiaan Alberdingk Thijm | jurist & auteur
    • Jan-Willem Anker | auteur 
    • dr. Selçuk Balamir | Willem de Kooning Academie
    • prof. dr. ir. Conny Bakker | Industrieel Ontwerpen | TU Delft 
    • Arnold Beekes | innovator
    • Daan Beens | GZ-psycholoog
    • Reinier van den Berg | weerman | klimaatspecialist
    • C.T. Benard | predikant | Protestantse Kerk
    • Ralien Bekkers | internationaal klimaatadviseur 
    • Sunny Bergman | filmmaker | schrijver | activist
    • Hanna Bervoets | schrijver
    • Gerda Blees | schrijver
    • Peter Blom, oud-CEO/voorzitter van de Raad van Bestuur Triodos Bank
    • Arnold de Boer | muzikant
    • Saskia Bogaart | freelance copywriter o.a. voor Klimaatmoeders
    • Marja Bogaarts | GroenErwt-Transpharmacie
    • Lex Bohlmeijer | programmamaker
    • Marije van Bommel | docent Herman Brood Academie
    • René ten Bos | filosoof | Radboud Universiteit
    • dr. Cameron Brick | assistant professor | Universiteit van Amsterdam
    • Tsead Bruinja | dichter
    • prof. dr. Geert Buelens | schrijver | hoogleraar Moderne Nederlandse Letterkunde | Universiteit Utrecht
    • Maarten Bunnik | klimaatfinancier
    • Lennart Van Der Burg | Climatecoach4u
    • Aurelia van der Burght | visual artist
    • Roger Cremades Rodeja | co-auteur Social Tipping Points for Stabilizing Earth's Climate | Wageningen University
    • Annelie David | dichter
    • Widoere Djelantik | adviseur Staatsbosbeheer
    • prof. dr. ir. Andy van den Dobbelsteen | coördinator duurzaamheid | TU Delft
    • Martin Drenthen | universitair hoofddocent Milieufilosofie | Radboud Universiteit
    • Ilse Duijvestein | Hogeschool van Amsterdam
    • Anita Ebbing | welzijnswerker en ruimtelijk vormgever
    • prof. dr. Josee van Eijndhoven | hoogleraar (em) Sustainability Management | Erasmus Universiteit | Voorzitter Duursaam Benoordenhout
    • dr. Yuri Engelhardt | universitair docent datavisualisatie | Universiteit Twente
    • dr. ir. Sanli Faez | natuurkundige | Universiteit Utrecht
    • Eric Ferguson | consultant energie en ontwikkeling
    • Koen van der Gaast | onderzoeker voedseltransitie | Wageningen Universiteit
    • dr. Bob Geldermans Msc. | assistant professor | Onderzoek naar Climate Design & Sustainability | TU Delft
    • Marc Gehrels | Sociaal ondernemer
    • Chihiro Geuzebroek | filmmaker | public speaker
    • Maarten van der Giessen | Adviseur Energie Transitie
    • Renske de Greef | auteur
    • Maurits Groen | ondernemer
    • Petra de Goeij | bioloog | Rijksuniversiteit Groningen
    • Sylvie Goeman | Beeldend Kunstenaar en Founder KustArt, Esterenburch
    • Babs Gons | schrijver | performer
    • Wendy Gooren | zakelijk leider Sense of Place
    • Maria Goos | schrijfster
    • dr. Michel Handgraaf | Onderzoeker Environmental Decision Making | AMS Amsterdam Institute for Advanced Metropolitan Solutions & Wageningen Universiteit
    • Jonne Harmsma | Centrum voor Parlementaire Geschiedenis
    • Doortje 't Hart | Facilitator van verbinding
    • dr. ir. Ignas Heitkönig | universitair docent | WUR
    • Muriel Heldring | Leiden Universiteit
    • Katja Herbers | actrice 
    • Christianne Heselmans | Fontys Hogescholen - Academie for Creative Industries | docent & onderzoeker Sustainable Futures
    • Fenna Heyning | directeur in de zorg
    • Merit Hindriks, pleitbezorger & campaigner (internationale) klimaatrechtvaardigheid
    • Gon Hoefsloot | componist | performer
    • Jan Hoekema | change manager en oud-Tweede Kamerlid voor D66 en oud-burgemeester van Wassenaar
    • Jennifer Hoffman | actrice
    • Arjan van den Hoogen | Sr. duurzaamheidsadviseur
    • dr. Thomas Hoppe I universitair hoofddocent | faculteit TBM |TU Delft
    • Marielle Horst-Gussenhoven | Wholebrands
    • Liset Horsten | muzikant
    • Twan Huys | journalist 
    • Vatan Hüzeir | wetenschapper | Erasmus Universiteit Rotterdam
    • Ruben Jacobs | socioloog en schrijver | Hogeschool voor de Kunsten Utrecht 
    • Mijke de Jong | regisseur
    • Jan van der Kamp | Heath Systems Innovations
    • dr. Leo van Kampenhout | Scientists4Future NL
    • dr. Clemens Kaupa | assistant professor | Vrije Universiteit Amsterdam | onderzoek naar klimaatwetgeving
    • Sabine Kerssens | student Systems Engineering
    • Liane van Klaveren | strategisch adviseur communicatie
    • dr. ir. Lisette Klok | onderzoeker/docent stedelijke klimaatadaptatie | Hogeschool van Amsterdam
    • Kees Klomp | founder THRIVE Institute
    • mr. Ingrid van der Klooster | Universitair docent | Sustainable Finance Erasmus Universiteit Rotterdam
    • dr. ir. Jeroen Kluck | lector water in en om de stad / stedelijke klimaatadaptatie | Hogeschool van Amsterdam
    • Roeland Kneppers |Coöperatie Bergen Energie (BE)
    • Lani Kok | beleidsmedewerker circulaire economie
    • Pauline van der Kolk | projectleider Expeditie van betekenis
    • Maria Kolossa | Filmmaker | We love earth
    • Ruud Koornstra | Nationale Energiecommissaris
    • Heidi Koren | stadsdichter Nijmegen
    • Jan Korff de Gidts, regionaal burgerinitiatief Kracht van Utrecht
    • Esther Korteweg | dierenarts
    • Loes Kreemers | Gedragswetenschapper duurzaam gedrag |  lectoraat psychologie voor een duurzame stad | Hogeschool van Amsterdam
    • Christine Kuiper | sr. kennismedewerker Movisie
    • Ernst-Jan Kuiper | gepromoveerd klimatoloog
    • Bas Kwakman | auteur | uitgever | Radicale Vriendschap, poëzie en activisme
    • prof. dr. Klaas Landsman | mathematical physics | Radboud Universiteit Nijmegen
    • Nico Landsman | Zeeland Bruist
    • Nynke Laverman | singer/songwriter
    • Lennart van der Linde | projectleider Klimaat en Energie | Duurzaam Den Haag
    • Maarten Loonen | Arctisch Centrum Rijksuniversiteit Groningen
    • Suzana Lopes da Silva | architect
    • Adriaen Luijks | eindredacteur MeJudice
    • Tessa Mathijsen | docent Nederlands
    • Ria Marks | theatermaker
    • Lieke Marsman | dichter des vaderlands
    • prof. dr. ir. Theo van der Meer | Emeritus prof. Thermische Werktuigbouwkunde | Universiteit Twente
    • Ruben van der Meer | acteur
    • prof. dr. mr. Hans van Meerten | professor Europees pensioenrecht Universiteit Utrecht | advocaat, consultant en lid van OPSG / EIOPA
    • Alman Metten | onderzoeker | oud-lid Europees Parlement
    • Thomas Möhlmann | dichter
    • prof. dr. Lars Moratis | lector | Breda University of Applied Sciences & Antwerp Management School
    • dr. Niek Mouter | assistant professor | Government Project Appraisal  | TU Delft
    • mr. Madeleen Mulder | jurist, wayfinder and purpose activator
    • Ramsey Nasr | schrijver | dichter | acteur
    • Kirsten Notten | directeur Kennis en Community
    • Arthur Oldeman | klimaatwetenschapper UU | Scientists4Future NL
    • Mark Ooijevaar | Schaatser | Totaalplan spoor
    • prof. dr. J.B. Opschoor | hoogleraar (em) economie van duurzame ontwikkeling |  oud-rector Institute of Social Studies Den Haag
    • Suzanne Oudmaijer |milieucoördinator
    • Ludo van Oyen | gastdocent |Institute of Environmental Science | Leiden Universiteit
    • dr. Esther Parigger | hoofddocent Duurzaam gedrag | Toegepaste Psychologie  | Hogeschool van Amsterdam
    • Hans Peters | MVO professional
    • Anniek Pheifer | actrice
    • Theunis Piersma | hoogleraar Trekvogelecologie | Rijksuniversiteit Groningen |  waddenonderzoeker bij Koninklijk NIOZ-Texel
    • Rick van der Pol | Bouwkundig adviseur
    • Esther Polak, Kunstenaarsduo PolakVanBekkum
    • Lammert van Raan
    • Robert Rosendal | Initiatiefnemer Kunst en Landschap Noord Nederland
    • Jan Pronk | oud-minister van VROM
    • Sytze Pruiksma | componist | muzikant
    • Pia Putman | mantelzorgconsulent en communicatietrainer
    • dr. Reint Jan Renes | lector | psychologie voor een duurzame stad | Hogeschool van Amsterdam
    • Thekla Reuten | actrice
    • dr. Peter Roessingh | assistant professor | Institute for Biodiversity and Ecosystem Dynamics
    • Bert Rorije | generatist sociale impact en duurzaamheid
    • prof. dr. Jan Rotmans | hoogleraar Transitiekunde | Erasmus Universiteit
    • Eva Rovers | schrijver | mede-oprichter Bureau Burgerberaad
    • dr. Channa Samkalden | mensenrechtenadvocaat
    • Disa Sauter | associate professor of psychology | Universiteit van Amsterdam
    • dr. Annette Scheepstra | Arctisch Centrum | RUG
    • Michel Scholte | Minister van de Nieuwe Economie
    • Werner Schouten | Voorzitter Jonge Klimaatbeweging
    • dr. Willem Schramade | Sustainable Finance Factory
    • Flip Schrameijer | socioloog
    • Jan Albert Slurink | docent middelbare school
    • Ernest Smeet | zorgmedewerker
    • dr. Marjan Smeulders | microbioloog | Radboud Universiteit
    • dr. Magda Smink | onderzoeker/adviseur lobby in duurzaamheidstransities
    • Martijntje Smit | techniekfilosoof en onderzoeker
    • Gijs Spoor | sociaal ondernemer
    • dr. Benjamin Sprecher | universitair docent | TU Delft | Industrieel Ontwerpen
    • dr. Jonas Staal | kunstenaar | mede-oprichter Court for Intergenerational Climate Crimes (CICC)
    • Eric Stam | docent
    • Hans Stegeman | econoom | columnist
    • dr. Jaap van der Stel | lector | GGZ Hogeschool Leiden | onderzoek klimaat en gezondheid
    • Frits Steenhuisen | Arctisch Centrum Rijksuniversiteit Groningen
    • Prof. dr. ir. Paul Struik | Hoogleraar gewasfysiologie | Wageningen University and Research
    • Marjan Stuiver | Programmaleider Groene Steden | Wageningen University and Research
    • Waltraut Stroh | Werkgroep Groene Lukas | Lukaskerk Den Haag
    • Koos Terpstra | schrijver | regisseur
    • Elmar Theune | secretaris Coöperatie ValleiEnergie
    • Waldemar Torenstra | acteur
    • Merlijn Twaalfhoven | componist
    • Marten Valk | Bouwadviseur | docent hoger onderwijs
    • prof. dr. ir. Pier Vellinga | hoogleraar klimaatverandering en maatschappelijke implicaties | Vrije Universiteit Amsterdam
    • Jan van de Venis | Waarnemend Ombudspersoon Toekomstige Generaties
    • Georgina Verbaan | actrice
    • Jos Verhagen | energiecoach
    • Dick Verheul | redacteur Groene Verhalen
    • Jaap Verhoeff | RVO
    • dr. Yvonne Verkuil | moleculair ecoloog | Rijksuniversiteit Groningen
    • dr. Joost Vervoort | Associate Professor of Foresight and Anticipatory Governance | Copernicus Instituut voor Duurzame Ontwikkeling | Universiteit Utrecht
    • Erick Vloeberghs
    • dr. Machteld Vonk | jurist
    • prof. dr. Roos Vonk | hoogleraar sociale psychologie | Radboud Universiteit Nijmegen
    • Felix van Vugt | docent lerarenopleiding VO | Hogeschool Utrecht
    • Stefanie Wels | anti-modeontwerper
    • Pauline Westendorp | energiecommissaris Amsterdam
    • Herma Wichman | coach
    • Liesbeth Willemsen | duurzaamheidsconsulent
    • Florian Wolff | muzikant & docent
    • M. van Zeeland | schrijver
    • Andries Zoutendijk | docent politieacademie
    • Emma Zuiderveen | promovendus
    • Bram Zuur | maag- darm- leverarts | initiatiefnemer oproep duurzame zorgpensioenen

    Wilt uw organisatie onze open brief ook ondertekenen? Klik hier!

    Aangesloten organisaties (nog niet compleet)

    Wil je op de hoogte blijven van al het nieuws rondom de Social Tipping Point Coaltie? We sturen je alleen relevante berichten, niet vaker dan 6 x per jaar.

    12 + 8 =